Côn Đảo – Thức đêm “đỡ đẻ” cho rùa

Tôi trằn trọc không ngủ được, với tay bấm điện thoại xem giờ. Hơn hai giờ sáng mà vẫn chưa thấy chú Thành gõ cửa gọi dậy xem rùa đẻ trứng. Vậy là đêm nay con nước lên chậm, rùa về trễ…

Lần đầu đến Côn Đảo đúng vào tháng năm – mùa rùa biển vượt cạn, chúng tôi bảo nhau “kiểu gì cũng phải đi xem vích đẻ”. Vích là cách người địa phương gọi Rùa xanh quý hiếm (tên khoa học Caretta Olivacea). Tất cả các loài rùa biển hiện đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới. Ở Việt Nam, vườn quốc gia Côn Đảo VQG – thành viên Mạng lưới các khu bảo tồn rùa biển IOSEA là nơi có nhiều rùa về đẻ nhất và cũng là nơi có tỷ lệ rùa con nở ra thành công nhất.

Để được đỡ đẻ cho rùa, chúng tôi phải đăng ký với VQG một tuần trước khi lên đường. Với mức phí tham gia từ 1,800,000 tuỳ theo số lượng đăng ký, việc gom đủ người trong mùa dịch quả thật không dễ bởi theo anh Công – nhân viên VQG Côn Đảo, phần đông người xem rùa đẻ trứng là khách nước ngoài. Chúng tôi chờ được ghép tour đến gần ngày cuối cùng thì được báo có hai khách Việt đăng ký, thế là được đi xem rùa đẻ!

Hai giờ trưa, chúng tôi xếp đồ xong xuôi, ngồi ngay ngắn đợi. Không sai một phút, chú Thành – một kiểm lâm viên lâu năm của vườn quốc gia Côn Đảo kiêm hướng dẫn viên có mặt ở khách sạn. Một bên xe máy lủng lẳng bao rau, thịt, trứng…; trên vai đeo ba lô chống thấm đựng dụng cụ snorkeling cho khách, chú ra dấu cho hai đứa tôi lái xe đi theo về phía cảng, lên thuyền đi hòn Bảy Cạnh. 

Ngắm thấy mọi người đã mặc áo phao yên vị, thuyền lướt sóng vi vu; chú Thành bắt đầu thuyết minh, tay chỉ về hướng hòn Cau, hòn Tài, hòn Trắc… Giọng chú thao thao, át tiếng sóng biển, tiếng động cơ. Người sinh ra ở biển đảo có khác.Hoàng hôn trên hòn Bảy Cạnh

Thuyền đến hòn Bảy Cạnh cũng vừa lúc hoàng hôn. Gói rau, thịt khi nãy được giao cho một anh kiểm lâm trực trên đảo chuẩn bị bữa tối cho khách. Tôi định đỡ một tay nhưng bị xua ra: “Chị không biết nấu bếp củi đâu, để tụi tui làm cho lẹ.” Đành đi dạo loanh quanh trong lúc chờ cơm chín. 

Lửa bếp kiểm lâm

Ở đây bờ cát dài và bãi biển đẹp chẳng thua gì Đầm Trầu, An Hải… Tuy nhiên du khách không được phép tắm hay đi dạo bởi nếu rùa thấy có người sẽ không về đẻ trứng tối đó.Nơi thuyền neo đậu Con đường mòn trên hòn Bảy CạnhNhững tán rừng nguyên sinh tuyệt đẹp của Côn Đảo 

Cơm nước xong xuôi cũng vừa lúc trời tối hẳn. Tôi loay hoay đập muỗi bôm bốp trong lúc mọi người trò chuyện quanh bóng đèn vàng duy nhất của trạm kiểm lâm. Đời sống biển đảo kham khổ, có điện đã là may. Chúng tôi dùng một phòng kiểm lâm để cất đồ, nghỉ ngơi trong lúc chờ con nước lên. Phòng đơn sơ chưa tới mười mét vuông với hai chiếc giường con cùng một quạt máy chỉ chạy sau bảy giờ tối để tiết kiệm năng lượng. Chú Thành dặn nếu mệt cứ đi ngủ, kiểm lâm canh chừng ngoài bãi sẽ gọi mọi người dậy khi rùa về.

Trạm kiểm lâm trên đảo

Cả ngày nắng gió mệt nhoài, đến lúc ngả lưng tôi lại không thể ngủ được. Phần vì nóng, muỗi; phần vì… sốt ruột. Nghe chú bảo rùa lên từ 10 giờ đêm mà bây giờ hơn 2 giờ vẫn chưa thấy gì. Có khi nào chú… quên gọi mình dậy. Có khi nào đêm nay rùa không lên? Nằm mãi tôi chịu hết nổi, mở cửa phòng đi ra ngoài nghe ngóng. Đêm nay trăng rọi sáng một vùng biển lớn, thấp thoáng bóng kiểm lâm cầm đèn pin đi tuần dọc bờ cát. Thấy tôi nôn nóng, chú Thành trấn an: “Đêm nay nước lên trễ. Trăng sáng thế này nó lên là nhìn thấy ngay.” Tôi chưa kịp đáp lời thì anh kiểm lâm chuẩn bị cơm lúc chiều từ bãi chạy lên, quơ đèn pin ra hiệu cho chúng tôi đi theo.

“Có hai con, một con được hơn 50 trứng rồi, con kia vẫn đang đào.” Chúng tôi bước nhẹ nhàng để không làm kinh động rùa mẹ. Dù biết rùa biển có kích thước khá lớn (đến gần 200kg) nhưng tôi vẫn không khỏi hết hồn khi tận mắt thấy rùa trong đời thật. Rùa biển sống cả đời ngoài đại dương, đến mùa sinh sản sẽ di cư hàng nghìn cây số về nơi sinh ra để đẻ trứng. Do chân không khoẻ, rùa mẹ phải dựa vào con nước lớn để có lực đẩy lên bờ, sau đó dùng chân đào một cái hố thật to bằng kích thước của chính mình để… chui vào lâm bồn. Mùa rùa đẻ bắt đầu từ tháng tư đến tháng chín, một đêm rùa mẹ có thể đẻ từ 50 đến hơn 100 trứng. Dường như chừng đó chưa đủ kiệt sức, rùa mẹ lại tiếp tục dồn chút sức lực còn lại vùi lấp hố để bảo vệ trứng trước khi trở về biển cả.

Rùa mẹ dốc tàn sức còn lại lấp hố trước khi về biển

Để đảm bảo tỷ lệ trứng ấp thành công, các anh kiểm lâm hòn Bảy Cạnh sẽ đánh dấu hố rùa đẻ, đếm và cẩn thận mang trứng về bãi ấp của trạm. Trứng được chia đều vào hai khu vực ấp khác nhau để cân bằng giới tính và nở sau 45-56 ngày. Công tác bảo tồn nghiêm ngặt đòi hỏi các “bà đỡ” kiểm lâm thức trắng đêm; ghi chép cụ thể và chi tiết số trứng đẻ, số rùa mẹ lên đẻ hàng năm đồng thời đeo thẻ để đánh dấu gốc gác và theo dõi tập tính của rùa mẹ. Vất vả thế nhưng tỷ lệ rùa con sống đến lúc trưởng thành chỉ là 1:1000.

Khu vực ấp trứng của Hòn Bảy Cạnh

Chúng tôi nhìn mẹ rùa ra khơi, đầu trồi lên ngụp xuống thấp thoáng trong những cơn sóng và tia sáng đầu ngày. Thức trắng đêm nhưng được nhìn thấy rùa đẻ chẳng khác gì được tiêm adrenaline, lòng vô cùng mãn nguyện.

Rùa mẹ từ giã các “bà đỡ” trở về với biển cả.

Chú Thành đem ra từ trong bãi ấp một rổ rùa con để chúng tôi thả về biển. Rùa mẹ khổng lồ, sừng sững ra sao thì mấy chú rùa con lóc nhóc lại dễ thương không kể xiết. Dù biết chỉ có 1 trong 1000 rùa con quay về vùng biển này đẻ trứng, chúng tôi vẫn khấp khởi hy vọng khi nghe chú Thành nói: “Biết đâu sau này trong đám rùa mẹ quay về đây đẻ trứng lại có đứa tụi bay thả về biển hôm nay.”

NHỮNG THÔNG TIN THÚ VỊ VỀ RÙA BIỂN

(theo Tài liệu Bảo tồn Rùa biển soạn bởi Viện tài nguyên và môi trường biển Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và tổ chức Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN)

Hàng năm ở Côn Đảo có khoảng 250 – 300 rùa biển về đẻ trứng . 

Phải mất 35 năm để rùa biển trưởng thành nhưng chỉ cần 35 phút vướng vào lưới là đủ để giết chết rùa biển. 

Số lượng vích trong 60 năm qua đã giảm từ 48 – 67%.

Đến mùa sinh sản, rùa biển di cư hàng nghìn cây số về nơi chúng sinh ra để đẻ trứng. 

Rùa mẹ đẻ từ 2 đến 5 ổ trứng trong một mùa, thời gian trung bình giữa mỗi lần đẻ trứng là 2 tuần và 2 đến 5 năm cho mỗi mùa. 

Ước tính chỉ có khoảng 40%-50% tổng số con non sinh ra trên bãi biển có thể sống sót ra đến đại dương.

Các hành vi khai thác, thu gom, bảo quản, vận chuyển, kinh doanh rùa biển sẽ bị xử lý hành chính (từ 30.000.000 đến 100.000.000) và truy cứu trách nhiệm hình sự (phạt đến 3 năm tù). Du khách nước ngoài có thể bị trục xuất khỏi Việt Nam nếu mua các sản phẩm liên quan đến rùa biển. 

Content Protection by DMCA.com

Next Post

Leave a Reply

© 2020

Theme by Anders Norén

error

Chia sẻ nếu bạn thích bài viết này

RSS
Follow by Email